ABD'nin önde gelen araştırma kurumlarından Johns Hopkins Üniversitesi'nde yürütülen bir klinik deneme, pankreas kanserini önlemeye yönelik deneysel bir aşının umut verici sonuçlarını ortaya koydu. MKRAS-VAX adlı aşı, bu kanser türü için yüksek risk grubunda yer alan 20 kişiye uygulandı.
Cancer Discovery dergisinde yayımlanan faz 1 çalışmasının bulgularına göre, aşı alanların yüzde 90'ında mutant KRAS proteinini hedefleyen güçlü bir bağışıklık tepkisi gözlendi. Bağışıklık aktivitesinde ortalama 18 kat artış kaydedilirken, deneklerin yarısı aşının içerdiği altı farklı KRAS mutasyonunun tamamına karşı yanıt verdi.
Üç temel doz ve bir hatırlatma dozu şeklinde verilen aşı, iki tür koruyucu T hücresinin üretimini tetikledi: anormal hücrelere doğrudan saldıranlar ve uzun vadeli bağışıklık hafızası sağlayanlar.
Aşının güvenlik profili olumlu değerlendirildi. Katılımcılarda yalnızca enjeksiyon bölgesinde hafif reaksiyonlar ve geçici, grip benzeri semptomlar görüldü. Yaklaşık 16 buçuk aylık izleme süresince ise hiçbir katılımcıda pankreas kanseri gelişmedi. Dikkat çekici bir şekilde, aşılanan bireylerin yüzde 37,5'inde kanser riskini artıran pankreas kistlerinde küçülme veya tamamen kaybolma tespit edildi.
Çalışmanın ortak yazarı Doç. Dr. Neeha Zaidi, aşının uzun süreli koruma sağlamasının kanser önleme açısından son derece önemli olduğunu vurguladı. Zaidi, "Aşı güvenli ve iyi tolere edildi; bu da onun daha geniş ölçekli önleme çalışmalarında kullanılabileceğini gösteriyor. Bu araştırma, insanlarda pankreas kanserini önlemek için bir aşı kullanımının ilk kavram kanıtını temsil ediyor" dedi.
Bir diğer araştırmacı Prof. Dr. Michael G. Goggins ise, KRAS'a özgü T hücresi yanıtlarının oluşmasıyla kistlerde duraklama veya gerileme gözlemlendiğini, ancak bu etkinin kesin olarak aşıya bağlanabilmesi için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç olduğunu ifade etti.
Ekip, çalışmanın küçük bir katılımcı grubuyla yapılması ve klinik etkinliği kesin olarak ölçmek için tasarlanmamış olması gibi sınırlılıklarını da kabul etti. Sidney Kimmel Kanser Merkezi Direktör Yardımcısı Dr. Elizabeth Jaffee, kanserin önlenmesi ve erken müdahalenin hayat kurtarıcı olduğunu ve hastalık yükünü azalttığını belirterek, özellikle erken teşhis yöntemleri kısıtlı olan kanser türleri için bu tür araştırmaların kritik önem taşıdığını söyledi.
Jaffee, yüksek riskli bireylerde kanseri önlemeye yönelik stratejiler geliştirmek için daha fazla fon ayrılması gerektiğini de ekledi: "En etkili aşı yaklaşımlarını, en iyi hedefleri ve ideal aşılama zamanlamasını belirlemek için daha fazla araştırmaya ihtiyacımız var."