Venedik Bienali’nde 100’den fazla sanatçı hukuk tehdidi savurdu

Venedik Bienali’ne katılan 100’den fazla sanatçı, ödül sürecinden adlarının çıkarılması talebine yanıt verilmediğini söyleyerek hukuki adım tehdidinde b...

Venedik Bienali’ne katılan 100’den fazla sanatçı, ziyaretçi oylarıyla belirlenen Ödül Aslanları sürecinden adlarının çıkarılması için yaptıkları başvuruların karşılıksız bırakıldığını savunarak hukuki yola başvurabileceklerini açıkladı.

3 Haziran’da yayımlanan açıklamada, Bienal’in In Minor Keys sergisi ve çeşitli ulusal pavyonlarında yer alan sanatçılar, isteklerinin dikkate alınmamasından duydukları rahatsızlığı dile getirdi. Açıklamaya Walid Raad, Laurie Anderson ve Pio Abad gibi isimler de imza attı.

Sanatçılar ne talep etti?

Sanatçılar, kamuoyunun şeffaf olmayan ve hesap verebilirlikten uzak bir süreçte oy kullanmaya yönlendirildiğini savundu. Ziyaretçilerin, sonuçları sayılmayacak isimler için oy vermesinin zaman kaybı olduğu görüşünü de dile getirdiler.

Grup, sonraki adımlar kapsamında hukuki işlem başlatabileceklerini söyledi ancak bunun nasıl bir sürece dönüşeceğine dair ayrıntı vermedi.

Açıklamada ayrıca, 20 Mayıs tarihli bir mektubun da yeniden paylaşıldığı görüldü. Bu mektupta sanatçılar, isimlerinin daha önceki taleplere rağmen hâlâ listede görünmesine şaşırdıklarını belirterek, adlarının Ödül Aslanları ile ilgili tüm alanlardan kaldırılmasını istedi.

Sanatçılar, bu isimlere verilen oyların geçersiz sayılması ve web sitesinde gereken değişikliğin derhal yapılması için yazılı teyit talep etti.

Bienal ne yanıt verdi?

Bienal, sanatçılara 28 Mayıs’ta yanıt verildiğini açıkladı. Kurumun paylaştığı metne göre sanatçılar, ziyaretçilerin ifade özgürlüğünü güvence altına almak için ödül sürecinde listede kalmaya devam edecek; ancak çekilme talebinde bulunan imzacılar için kullanılan oylar sayılmayacak.

Bienal ayrıca 20 Mayıs tarihli mektuba şu ana kadar yeniden bir yanıt gelmediğini bildirdi.

Gerginliğin arka planı

Uyuşmazlık, Bienal’in beş kişilik jürisinin 30 Nisan’da görevinden ayrılmasıyla alevlendi. Jüri, İsrail ve Rusya’nın katılımı üzerinden yaşanan tartışmanın ardından istifa etti.

İstifadan önce jüri, liderleri insanlığa karşı suçlar nedeniyle tutuklama emriyle karşı karşıya olan ülkelerden gelen sanatçıları ödül için değerlendirmeyeceğini açıklamıştı. Bu tutumun İsrail ve Rusya’ya da uzandığı yorumları yapıldı.

Jürinin çekilmesinin ardından Bienal, iki Altın Aslan’ın bu kez halk oylamasıyla belirleneceğini duyurdu. 9 Mayıs’ta, Bienal’in ilk halka açık gününde yaklaşık 70 sanatçı ödül değerlendirmesinden çekildiğini açıkladı. İmza atanların sayısı daha sonra 106’ya yükseldi.

Taraflar arasındaki gerilim, bu yılki Bienal’in ödül sürecini sanat, temsil ve şeffaflık tartışmalarının merkezine taşıdı. Sanatçıların açıklaması, bu çekişmenin hukuki bir başlığa dönüşebileceği ihtimalini de gündeme getirdi.