Araç alma, sigorta

Bu sayfa ABD'de sıfır ya da ikinci el araç alacaklar ve araç sigortası yaptıracaklar içindir. Araç kaydı (registration), tapu (title) ve zorunlu sigorta tutarları eyalete göre değişir. Aşağıda almadan önce yapılacak resmî kontrolleri, galeriden alırken haklarınızı, finansmanı, eyalet eyalet zorunlu sigorta tutarlarını ve kaza anında yapılacakları bulacaksınız. Ehliyet için bkz. 10.1 Ehliyet.

1. Geri çağırma (recall) sorgusu: aracın 17 haneli şasi numarasıyla (VIN) NHTSA'nın sorgu sayfasında açık bir güvenlik geri çağırması olup olmadığına bakın.
2. Tapu geçmişi (NMVTIS): Adalet Bakanlığı'nın Ulusal Motorlu Araç Tapu Bilgi Sistemi; aracın mevcut tapu bilgisini, son kilometre kaydını, "hurda", "hasarlı (salvage)" ya da "sel aracı (flood)" gibi damga geçmişini ve bazı durumlarda çalıntı kaydını gösterir.
   • Eyaletlerin damga kuralları ve raporlama düzeyleri farklıdır; bu farkı bilerek okuyun.
3. Bağımsız tamirci kontrolü: FTC'ye göre araç geçmişi raporu bağımsız bir tamirci kontrolünün yerine geçmez. Galeri kontrole izin vermiyorsa başka galeriye gitmeyi düşünün.
4. Alıcı Rehberi (Buyers Guide): galeriler sattıkları her ikinci el araçta bu rehberi asmak zorundadır. Rehber aracın garantili mi yoksa "olduğu gibi" (As Is) mi satıldığını gösterir. "As Is – No Dealer Warranty" yazıyorsa galeri hiçbir arıza ya da onarımı karşılamaz.

• FTC'ye göre kredi aracın toplam maliyetini artırır; çünkü faiz dahil kredi maliyetini de ödersiniz.
• Düşük aylık ödeme teklifleri genelde daha uzun vade ve daha yüksek faiz demektir. Toplam ödeyeceğiniz tutara bakın.
• Kredi geçmişi oluşturmak için bkz. 10.2 Banka hesabı açmak; kredi notu oluşturmak.
• Krediyle aldığınız araç için kredi veren ayrıca çarpışma (collision) sigortası isteyebilir.
• Araç kredisiyle ilgili şikâyetler CFPB'ye, araç güvenliği şikâyetleri NHTSA'ya, galeri ve garanti şikâyetleri eyalet başsavcılığına yapılır.

• Aracı oturduğunuz eyalette tescil ettirirsiniz. Kurallar eyalet DMV'sinde yazılıdır.
• Teksas örneği:
  1. Emisyon testi zorunlu 17 ilçeden birinde oturuyorsanız (ör. Harris, Dallas, Tarrant, Travis, Collin, Denton, Fort Bend, El Paso, Williamson) önce onaylı istasyonda emisyon muayenesini geçin.
  2. Eyaletin zorunlu sigorta tutarlarını karşılayan sigortanızı gösterin.
  3. Tescili ve etiketi ilçe vergi tahsil ofisinden (county Tax Assessor-Collector) alın.
  4. Yenilemeyi bitiş tarihinden 90 gün önce internetten yapabilirsiniz.
• New York örneği: direksiyon sınavına bile kayıtlı, muayeneli ve sigortalı bir araçla gidilir.

• Aşağıdakiler kanuni en düşük tutarlardır. Illinois ve Teksas sigorta daireleri, ağır bir kazada bu tutarların yetmeyebileceğini ve daha yüksek teminat almayı düşünmeniz gerektiğini belirtiyor.
• New York
  • Yaralanma: kişi başı 25.000 $ (hayat kaybında 50.000 $); birden çok kişide kaza başı 50.000 $ (hayat kaybında 100.000 $)
  • Maddi hasar: kaza başı 10.000 $
  • Kusursuz sorumluluk (No-Fault) teminatı: kişi başı 50.000 $'a kadar
  • Sigortasız sürücü teminatı: yaralanma tutarlarıyla aynı
• New Jersey: her tescilli araçta sorumluluk sigortası zorunludur. Sigortasız araç kullanmanın para cezası ve ehliyete yaptırımları vardır. Tutarlar için eyalet Bankacılık ve Sigorta Dairesi'ne başvurun.
• Kaliforniya
  • Tek kişinin yaralanması ya da hayatını kaybetmesi: 30.000 $
  • Birden çok kişi: 60.000 $
  • Maddi hasar: 15.000 $
  • Kazaya karışıp yeterli sigortanız yoksa, kusur kimde olursa olsun ehliyetiniz 4 yıla kadar askıya alınır.
  • Sigortacının Kaliforniya Sigorta Dairesi'nden lisanslı olduğunu kontrol edin. Düşük gelirliler için Kaliforniya Düşük Maliyetli Araç Sigortası Programı var: +1 866 602 8861.
• Teksas
  • "30/60/25": kişi başı 30.000 $ yaralanma, kaza başı 60.000 $, maddi hasar 25.000 $
  • Kişisel yaralanma koruması (PIP) her poliçede vardır; istemiyorsanız yazılı reddedersiniz.
  • Sigortasız/yetersiz sigortalı sürücü teminatı size teklif edilmek zorundadır; istemiyorsanız yazılı reddedersiniz.
• Florida
  • Maddi hasar sorumluluğu: kaza başı 10.000 $
  • Kişisel yaralanma koruması (PIP): 10.000 $ tıbbi ve iş göremezlik, 5.000 $ vefat teminatı
• Illinois
  • Yaralanma: kişi başı 25.000 $, kaza başı 50.000 $
  • Maddi hasar: kaza başı 20.000 $
  • Sigortasız sürücü teminatı: kişi başı 25.000 $, kaza başı 50.000 $

• Sorumluluk (liability): kusurlu olduğunuz kazada karşı tarafın aracını ve yaralananların tedavi giderlerini öder.
• Çarpışma (collision) ve kasko (comprehensive): kendi aracınızın hasarını öder. Bu teminatlarda tutar sınırı değil, muafiyet (deductible) vardır.
• Muafiyet (deductible): hasarın sizin ödediğiniz kısmıdır. Teksas Sigorta Dairesi'nin örneği: 1.500 $'lık hasarda muafiyetiniz 500 $ ise şirket 1.000 $ öder.
• Sigortasız sürücü (uninsured/underinsured motorist): sigortası olmayan ya da yetersiz olan sürücü ve kaçan sürücü kazalarında sizi korur. Teksas'ta kaçan sürücü kazasını polise bildirmezseniz bu teminat ödeme yapmaz.

• Kaliforniya el kitabına göre:
  • Durmak zorundasınız. Olay yerinden kaçmak ağır cezası olan bir suçtur (hit-and-run).
  • Yaralanan varsa hemen 911'i arayın. Kimse yaralanmadıysa aracı trafikten çekip sonra 911'i arayın.
  • Ehliyetinizi, araç ruhsatınızı, sigorta bilgilerinizi ve adresinizi karşı sürücüye ve polise gösterin.
  • Yaralanan ya da hayatını kaybeden biri varsa 24 saat içinde polise rapor verilir.
  • Park hâlindeki bir araca çarptıysanız sahibini bulamazsanız adınızı, telefonunuzu ve adresinizi yazan bir notu araca sağlamca bırakın ve polise bildirin.
• Polisin aracınızı durdurması ve trafik cezaları için bkz. 12.9 Trafik cezaları ve polisin aracı durdurması.

• NHTSA — araç güvenliği, geri çağırma
  • Araç Güvenliği Hattı: +1 888 327 4236 (TTY +1 800 424 9153)
  • Web: nhtsa.gov/recalls
• Teksas Sigorta Dairesi (TDI) — sigorta soruları ve şikâyetleri
  • Telefon: +1 800 252 3439
• Illinois Sigorta Dairesi (IDOI)
  • Adres: 115 S. LaSalle Street, 13th Floor, Chicago, IL 60603
  • Telefon: +1 312 814 2420
• New York Finansal Hizmetler Dairesi (DFS) — sigorta
  • Web: dfs.ny.gov
• Kaliforniya Düşük Maliyetli Araç Sigortası Programı
  • Telefon: +1 866 602 8861
• CFPB — araç kredisi şikâyetleri: +1 855 411 2372 · consumerfinance.gov/complaint
• Eyalet başsavcılığı — galeri ve garanti şikâyetleri: USA.gov listesi

• Şasi numarasını sorgulamadan ve bağımsız tamirciye göstermeden ikinci el araç almak.
• "As Is" yazan aracın galeri garantisi olduğunu sanmak.
• Satıştan sonra 3 gün içinde iade hakkı olduğunu varsaymak.
• Yalnız aylık ödemeye bakıp toplam kredi maliyetini hesaplamamak.
• Eyaletin en düşük sigorta tutarıyla yetinip ağır kazada açıkta kalmak.
• Kazadan sonra olay yerinden ayrılmak ya da kaçan sürücüyü polise bildirmemek.

• Aracın geçmişini nereden öğrenirim? NHTSA'dan geri çağırma, NMVTIS'ten tapu ve damga geçmişi. Bağımsız tamirci kontrolü de yaptırın.
• Galeriden aldığım aracı iade edebilir miyim? Federal kanunda 3 günlük iade hakkı yok. Eyaletinizin kuralını başsavcılığa sorun.
• Hangi sigortayı yaptırmalıyım? En az eyaletinizin zorunlu tutarlarını. Sigorta daireleri daha yüksek teminatı düşünmenizi öneriyor.
• Teksas'ta PIP istemiyorum. Şirkete yazılı olarak reddetmeniz gerekir.
• Emisyon muayenesi her yerde zorunlu mu? Teksas'ta 17 ilçede tescilden önce zorunlu. Diğer eyaletlerde DMV'ye bakın.
• Aracı Türkiye'ye götürebilir miyim? Türkiye'nin gümrük kuralları için bkz. 11.9 Türkiye'ye taşınan eşyalar, araç getirme.

• NHTSA – Geri çağırma sorgusu (VIN)
• NMVTIS – Araç tapu geçmişi
• FTC – Galeriden ikinci el araç almak
• Teksas – Araç sigortası rehberi
• Illinois – Araç sigortası alışveriş rehberi
• New York – Araç sigortası bilgileri
• California Sürücü El Kitabı (PDF, sigorta ve kaza bölümü)
• Texas.gov – Araç tescili
• USA.gov – Araç şikâyeti nereye yapılır