ABD'de açıklanacak büyüme ve çekirdek kişisel tüketim harcamaları verileri öncesinde küresel yatırımcılar, tahvil faizleriyle petrol fiyatlarındaki hareketi ve merkez bankalarının para politikası beklentilerini izliyor. Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmeler de piyasalardaki yön arayışında etkili oluyor.
ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, önceki gün yüzde 5,30 ile 2007'den bu yana en yüksek seviyeyi gördükten sonra yüzde 5,24'te dengelendi. 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,62 ile 2002'den bu yana en yüksek seviyeye çıkmasının ardından yüzde 5,56'ya geriledi. İki yıllık tahvil faizi ise yüzde 4,97 ile Mayıs 2024'ten bu yana gördüğü en yüksek seviyenin ardından yüzde 4,90 civarında yatay seyretti.
Petrol fiyatlarındaki artışın enflasyon endişelerini büyütmesi, başta ABD Merkez Bankası (Fed) olmak üzere merkez bankalarının daha sıkı bir para politikası izleyeceği beklentisini güçlendirdi. Kalıcı enflasyon, kamu harcamaları ve yapay zeka yatırımlarını finanse etmek isteyen şirketlerin artan borçlanmasına ilişkin kaygılar da tahvil piyasasında daha yüksek getiri talebini artırdı.
Yapay zeka yatırımlarının ekonomiyi hızlandıracağı beklentisi, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizindeki yükselişte rol oynadı. Para piyasalarında Fed'in gelecek yıl boyunca bir dizi faiz artırımına gideceği fiyatlanırken, açıklanacak ekonomik verilerin bu beklentilerin yönünü etkileyebileceği değerlendiriliyor.
Brent petrolün kasım vadeli varil fiyatı, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik yaptırımların hafifletilmesine ilişkin adım atmaya hazırlandığı yönündeki haberleri reddetmesinin ardından yüzde 0,5 yükselerek 103,1 seviyesinde işlem gördü. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rezai de Trump'ı hedef alarak müzakere ve savaş konusunda değerlendirmelerde bulundu.
Trump, Beyaz Saray'da düzenlenen yapay zeka toplantısında Meta Üst Yöneticisi Mark Zuckerberg, Alphabet Üst Yöneticisi Sundar Pichai, Microsoft Üst Yöneticisi Satya Nadella, Nvidia Üst Yöneticisi Jensen Huang, Tesla ve SpaceX Üst Yöneticisi Elon Musk, Advanced Micro Devices Üst Yöneticisi Lisa Su, Anthropic Üst Yöneticisi Dario Amodei ve OpenAI Başkanı Greg Brockman'ı ağırladı. Toplantının ardından görüşmenin iyi ve verimli geçtiğini söyledi.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Michael Barr, enflasyon hedefine ulaşmaya yönelik risklerin arttığını, iş gücü piyasasına ilişkin risklerin ise azaldığını açıkladı. Barr, enflasyonun makul bir sürede hedefe dönmesini sağlamak için ilave politika ayarlamalarına ihtiyaç duyulabileceğini belirtti.
New York Fed Başkanı John Williams, bu ayki politika adımının ardından acil bir durum bulunmadığını ifade etti. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee ise enflasyonun beş buçuk yıldır yüzde 2'lik hedefin üzerinde seyretmesini "ateşle oynamak" şeklinde nitelendirdi.
ABD ve Avrupa borsalarında farklı yönler
Fed yetkililerinin açıklamaları sonrasında dolar endeksi 101,5 seviyesinde kaldı. Altının ons fiyatı yüzde 0,1 düşerek 4 bin 180 dolara geriledi. ABD'de tüketici güven endeksi eylülde 81,9'a, JOLTS açık iş sayısı ise ağustosta 7 milyon 79 bine inerek beklentilerin altında kaldı.
New York borsasında Dow Jones yüzde 0,26, S&P 500 yüzde 0,17 ve Nasdaq yüzde 0,09 değer kaybetti. ABD endeks vadeli kontratları ise yeni güne yükselişle başladı.
Avrupa piyasalarında jeopolitik gerilimler, enerji fiyatları ve Fed'in olası faiz kararlarına ilişkin beklentiler öne çıktı. Avro Bölgesi ekonomik güven endeksi eylülde 0,5 puan azalarak 97,9'a, tüketici güven endeksi de eksi 15,5'ten eksi 16,5'e geriledi.
Almanya'nın kamu borcu, altyapı, iklim yatırımları ve savunma sanayisine yönelik özel fon harcamalarının etkisiyle yılın ikinci çeyreğinde 2 trilyon 753,5 milyar avroya çıktı. Avrupa Birliği Komisyonunun Enerjiden Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen, AB'nin aynı miktarda petrol ve doğal gaz için bu yıl 100 milyar avrodan fazla ek ödeme yaptığını açıkladı.
Fransa'da yeni vergi artışları yapılacağı beklentisi, gelecek yılki cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesindeki borç sorunu ve siyasi çıkmaz borsa üzerindeki baskıyı artırdı. Avro/dolar paritesi, enerji fiyatları ve Fed'in daha sıkı politika uygulayacağı beklentisiyle 1,1312'ye düşerek Mayıs 2025'ten bu yana en düşük seviyeyi gördü.
Almanya'da DAX 40 yüzde 0,1, İtalya'da FTSE MIB yüzde 0,09 yükseldi. Fransa'da CAC 40 yüzde 0,53, İngiltere'de FTSE 100 yüzde 0,45 geriledi. Avrupa endeks vadeli kontratları güne karışık başladı.
Çin'in destek adımları Asya piyasalarında izlendi
ABD verileri öncesinde yatırımcıların temkinli tutumu Asya borsalarında karışık bir görünüm oluşturdu. Çin hükümeti, ekonomik yavaşlamayı sınırlamak ve gayrimenkul piyasasını istikrara kavuşturmak için yeni destek politikaları uygulayacağını açıkladı.
Çin Merkez Bankası, reel ekonomiyi desteklemek amacıyla üç politika bankasının bir yıl vadeli kredi faiz oranını 25 baz puan indirdi. İmalat sanayisi Satınalma Yöneticileri Endeksi'nin eylülde 49,8'den 50,1'e çıkması, sektörün yeniden büyümeye geçtiğine işaret etti.
Zayıf iç talep ve emlak piyasasındaki uzun süreli durgunluk Çin'de hanehalkı ile iş dünyasının güvenini baskılarken, jeopolitik belirsizlik ve artan ticaret gerilimleri ihracat görünümünü tehdit ediyor. Japonya'da perakende satışlar ağustosta aylık yüzde 1,2, sanayi üretimi ise yüzde 1,7 geriledi.
Kapanışa yakın Nikkei 225 yüzde 2,1, Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 yükseldi. Güney Kore'de Kospi yüzde 0,2 düşerken Hong Kong'da Hang Seng yatay seyretti.
Borsa İstanbul günü yüzde 2,40 kayıpla tamamladı
BIST 100 endeksi, Borsa İstanbul'da günü yüzde 2,40 kayıpla 12.290,58 puandan tamamladı. BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat da akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,19 geriledi.
Dolar/TL önceki günü 48,9894 seviyesinde yatay tamamladı. Bankalararası piyasanın açılışında kur, önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 49,0130'dan işlem gördü.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında, ekonomi kurmayları ile ilgili kurumların üst düzey yöneticilerinin katıldığı Ekonomi Eş Güdüm Toplantısı düzenlendi. Toplantıda sermaye piyasalarındaki gelişmeler değerlendirildi.
Erdoğan, tasfiyesine karar verilen fonlarla ilgili süreci koordine etmek üzere Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında tam yetkili bir kurul oluşturulduğunu açıkladı. Fon Koordinasyon Kurulu'nun, tasfiye sürecinin yatırımcıların meşru hakları ve kamu yararı gözetilerek yürütülmesi için genel koordinasyonu sağlaması planlandı.
Devlet Denetleme Kurulu, sermaye piyasalarındaki yatırım fonu işlemlerine yönelik inceleme ve denetim sürecini başlattı. Sermaye Piyasası Kurulu da tasfiye kapsamındaki fonlarda mal varlığı ve likidite durumuna göre hak sahipliği mutabakatı tamamlanan yatırımcılara ödeme yapılması için yol haritasını sundu.
Gün içinde Türkiye'de işsizlik oranı, dış ticaret dengesi, hizmet üretici fiyat endeksi ile para ve banka istatistikleri izlenecek. Almanya'da işsizlik ve enflasyon, ABD'de ise ADP özel sektör istihdamı, kişisel gelirler, kişisel harcamalar, çekirdek kişisel tüketim harcamaları ve ikinci çeyrek büyüme verileri takip edilecek.
Analistler, BIST 100 endeksinde 12.200 ve 12.100 puanı destek, 12.400 ve 12.500 puanı direnç seviyeleri olarak değerlendiriyor.
