ABD'de siklospora parazitinin neden olduğu salgın, ülke tarihinde kaydedilen en büyük boyuta ulaştı. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'nin (CDC) 16 Temmuz 2026 verilerine göre, 34 eyalette laboratuvar onaylı 1645 vaka tespit edildi. Yaşları 2 ila 95 arasında değişen hastalardan 141'i hastaneye kaldırıldı; can kaybı bildirilmedi.
Bu sayı, geçen yılın aynı döneminde kaydedilen 249 vakaya kıyasla çarpıcı bir artışı temsil ediyor. Nature dergisi, salgını ABD tarihinde türünün en büyüğü olarak nitelendirdi. Salgının özellikle vurduğu Michigan eyaletinde, 13 Temmuz'da eyalet sağlık yetkilileri 2,640 şüpheli vaka bildirdi. Normalde yılda sadece 40-50 vaka görülen eyaletteki bu patlama, soruşturmaları hızlandırdı.
Marul Şüphesi Üzerinde Duruluyor
Yetkililerin 1,000'den fazla hastayla yaptığı görüşmelerde, marul veya salata yeşillikleri tüketimi ortak bir nokta olarak öne çıktı. Ancak bugüne kadar belirli bir marul türü, çiftlik, tedarikçi veya marka sorumlu olarak tanımlanamadı. CDC, en az dört eyalette 400'den fazla vakayı içeren bir kümeyi de soruşturuyor; bu vaka grubu muhtemelen ortak bir kaynağa işaret ediyor.
Siklospora Nedir?
Siklospora (Cyclospora cayetanensis), bağırsakları enfekte eden mikroskobik, tek hücreli bir parazittir. Genellikle paraziti taşıyan bir kişinin dışkısıyla kirlenmiş yiyecek veya suyun tüketilmesiyle bulaşır. Doğrudan insandan insana geçmez. Salgınlar genellikle ilkbahar ve yaz aylarında artar; geçmiş vakalar salata karışımları, kişniş, fesleğen, ahududu, bezelye ve yeşil soğanla ilişkilendirilmiştir.
Belirtiler ve Tedavi
- En sık görülen belirti, sulu ve tekrarlayan ishaldir.
- İştah ve kilo kaybı, şişkinlik, gaz, karın krampları, mide bulantısı ve aşırı yorgunluk eşlik eder.
- Bazı hastalarda kusma, vücut ağrıları veya hafif ateş görülebilir.
- Belirtiler birkaç gün hafifleyip geri dönebilir; tedavi edilmezse haftalarca sürebilir.
Rutin dışkı testleri siklosporayı aramayabilir. Bu nedenle CDC, özellikle Mayıs-Ağustos arasında uzun süreli veya tekrarlayan sulu ishali olan hastalarda siklospora için özel test istenmesini öneriyor. Tedavide trimetoprim-sülfametoksazol adlı antibiyotik kombinasyonu kullanılır.
Sebze Yıkamak Yeterli Değil
Sebzeleri temiz akan su altında yıkamak bulaşma riskini azaltır ancak siklosporayı tamamen yok etmez. Kimyasal dezenfektanlar paraziti etkisiz hale getiremeyebilir. Michigan sağlık yetkilileri, salgın süresince etkilenen bölgelerdeki halka, paketlenmiş karışımlar yerine bütün marul başları almayı, dıştaki iki veya üç yaprağı atmayı ve iç yaprakları iyice yıkamayı önerdi. Mümkünse sebzeleri en az 70 santigrat dereceye kadar pişirmek, paraziti öldürmek için daha güvenilir bir yöntemdir.
Soruşturma Devam Ediyor
Yetkililer hasta görüşmeleri, yemek listelerinin analizi ve tedarik zincirinin çiftliklere kadar izlenmesiyle salgının kaynağını bulmaya çalışıyor. Ancak uzun kuluçka süresi, taze ürünlerin hızla bozulması ve dağıtım ağlarının karmaşıklığı nedeniyle soruşturma zorlu bir hal alıyor. Sorumlu ürün belirlenene kadar uzmanlar, sebze tüketiminin tamamen bırakılmasına gerek olmadığını, gıda hijyenine dikkat edilmesini ve yerel sağlık uyarılarının takip edilmesini öneriyor.