Birleşmiş Milletler iklim zirvesi pazartesi günü Türkiye'nin Akdeniz kıyısındaki Antalya'da başladığında ABD yine toplantıların dışında kalacak. ABC News, Başkan Donald Trump'ın göreve dönüşünün ilk gününde ülkeyi Paris Anlaşması'ndan ikinci kez çekmesinin ardından, görüşmelerde üst üste ikinci yıl resmi ABD federal heyetinin bulunmayacağını bildirdi. 7 Ocak'ta imzalanan ayrı bir başkanlık kararnamesi de ABD'nin Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nden çekilme sürecini başlattı; bu adım gelecek yıl resmiyet kazanacak.
Ancak Antalya'da Amerikan sesleri yine duyulacak. America Is All In, Climate Mayors ve U.S. Climate Alliance çatısı altında valiler, belediye başkanları ile diğer eyalet ve şehir yetkililerinin de aralarında bulunduğu 100'den fazla liderden oluşan yerel yönetimler heyeti zirveye katılıyor. America Is All In'in başkanlığını yürüten Gina McCarthy, "Milyonlarca Amerikalı hâlâ sürecin içinde" dedi. Sürdürülebilir Enerji ve Çevre Koalisyonu (SEEC) Enstitüsü öncülüğündeki 19 üyeli Kongre heyeti de Antalya'ya geliyor.
Dünyanın geri kalanı zirveye geniş katılım gösteriyor. Türkiye Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı pazar günü yaptığı açıklamada, 102 ülkenin liderleri ile 300'den fazla bakanın katılımını şimdiye kadar teyit ettiğini bildirdi. Sözleşmeye taraf 196 ülke ile Avrupa Birliği'nin konferansı 20 Kasım'a kadar sürecek. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğindeki Liderler Zirvesi ise 11-12 Kasım'da yapılacak. Birleşmiş Milletler, Avrupa Komisyonu, Dünya Bankası, OECD ve Uluslararası Enerji Ajansı da liderler düzeyinde temsil edilecek.
COP başkanlarından "ortak çağrı"
COP31 Başkanı ve Türkiye'nin çevre, şehircilik ve iklim değişikliği bakanı Murat Kurum, tüm COP başkanlarıyla birlikte basının karşısına çıkarak şimdiye kadar neler yapıldığını ve bundan sonra ne geleceğini açıklayacağını söyledi. Kurum, cumartesi günü TRT Haber'e yaptığı açıklamada, "Ortak bir çağrı yapacağız. Bunun COP tarihinde ilk kez gerçekleştiğini söyleyebiliriz" dedi.
Kurum, mevcut tabloyu açık sözlerle değerlendirdi. Önceki zirvelerde alınan kararların uygulamaya geçirilmediğini belirten Kurum, Paris Anlaşması'nın 1,5 derece hedefinin "dürüst olmak gerekirse zor göründüğünü" söyledi. Bu nedenle Ankara, COP31'i sıfır atık, temiz enerji ve elektrifikasyon, gıda güvenliği, iklim dirençli şehirler, yeşil sanayileşme, okyanuslar ve sağlık sistemlerini içeren 10 maddelik eylem gündemiyle şekillenen "uygulama COP'u" olarak tanımlıyor.
Geçen yıl Brezilya'nın Belém kentindeki görüşmelerde konferansa Türkiye'nin ev sahipliği yapmasına ve müzakerelere Avustralya'nın liderlik etmesine karar verilmişti. Bu ülke de sahnedeydi: İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen, cumartesi günü COP31 gönüllülerinin buluşmasında Kurum'a katıldı. Zirve için 154 ülkeden 45 binden fazla gönüllünün akreditasyonu yapıldı.
Para, metan ve okyanuslar
Türkiye'nin iklim başmüzakerecisi Halil Hasar, zirvenin temel aracının İklim Uygulama Köprüsü veya BRIDGE olacağını söyledi. Bu mekanizma, ulusal iklim planlarındaki öncelikli projeleri teknik ve mali ortaklarla buluşturuyor. Ankara ayrıca Bakü'de kabul edilen finansman hedefinin hayata geçirilmesi konusunda ilerleme sağlamak istiyor.
COP31 ekibinin kısa filmi "Kırılgan Mavi", ısınan denizlerin deniz yaşamı üzerindeki etkisini, nesli tehlike altındaki bir Akdeniz midyesi olan pina türünün Mısır'daki Timsah Gölü'nden Türkiye'nin Marmara Denizi'ne uzanan gerileyişini izleyerek anlatıyor. Okyanuslar ve denizler, zirvenin eylem gündemindeki 10 öncelikten biri. Bu konuya 17 Kasım'da özel bir gün ayrılacak.
Resmi müzakereler, Birleşmiş Milletler yetkisi altında işletilen ve yaklaşık 100 bin ziyaretçinin beklendiği 527 bin metrekarelik Mavi Bölge'de yapılacak. Hemen yanındaki Yeşil Bölge'de ise her gün farklı bir tema işlenecek: pazartesi gıda ve tarım, salı enerji ve ulaşım, çarşamba sıfır atık. Çarşamba günü liderlerin, Hasar'ın kısa vadede karbondioksitten 80 kat daha güçlü olduğunu söylediği atık kaynaklı metan konusunda küresel bir diyalog başlatması bekleniyor.
İklim grupları, kırılgan ülkelere yönelik desteğin gündemde daha üst sıralara taşınmasını istiyor. Doğal Kaynaklar Savunma Konseyi'nden Adelle Thomas, ABC News'e yaptığı açıklamada COP31'in "uyum ile kayıp ve zararın iklim eyleminin kenarından merkezine taşındığı an olması gerektiğini" söyledi.
"Hâlâ mümkün"
Kurum, cumartesi günü gönüllülere yaptığı konuşmada "artık uygulama zamanı" olduğunu söyledi ve zirvenin yaklaşımını üç kelimeyle özetledi: diyalog, uzlaşı, eylem. Kurum'a göre başarının ölçütü, eylem gündeminin uygulamaya geçirilip geçirilmeyeceği ve verilen taahhütlerin gerçekten yerine getirilip getirilmeyeceği olacak.
Kurum'un paylaştığı bu videoda COPArt projesi kapsamında hazırlanan resim ve heykeller zirve alanında gösteriliyor. Tüm alan, "Hâlâ Mümkün" temasıyla kapalı ve açık hava sanat galerisine dönüştürülecek.
Kapak ve fotoğraflar: COP31 Türkiye, Anadolu Ajansı. Videolar: COP31 Türkiye ve X üzerinden Murat Kurum
