Çifte vatandaşlık: Türkiye tarafında yapılacaklar

ABD vatandaşlığına geçen bir Türk vatandaşı Türk vatandaşlığını kaybetmez. Türkiye bunun için önceden izin istemez, ama yeni vatandaşlığın nüfus kaydınıza işlenmesi için bildirim yapmanızı ister. Bu sayfa çok vatandaşlık bildirimini adım adım, istenen belgeleri, askerlik ve seçim gibi sonuçları, Türk vatandaşlığından çıkmak isteyenler için çıkma iznini ve Mavi Kart'ı anlatıyor. ABD'deki Türk temsilciliklerinin adresleri sayfanın sonunda.

• ABD hukuku, vatandaşından ABD vatandaşlığı ile başka bir vatandaşlık arasında seçim yapmasını istemez.
• Çifte vatandaşlar iki ülkeye de bağlılık borçludur ve iki ülkenin yasalarına uymak zorundadır. İki ülke de kendi yasasını uygulayabilir.
• ABD vatandaşları, çifte vatandaşlar dahil, ABD'ye giriş ve çıkışta ABD pasaportu kullanmak zorundadır.
• Diğer vatandaşlığınızın ülkesi de girişte ve çıkışta kendi pasaportunu kullanmanızı isteyebilir.
• ABD'nin konsolosluk yardımı, çifte vatandaşın diğer vatandaşlığına ait ülkede sınırlı kalabilir.
• Çocukların seyahatinde hangi pasaportun kullanılacağı için bkz. 8.4 Çifte vatandaş çocuk.

• 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ile başka bir ülke vatandaşlığını almak için önceden izin alma uygulaması kalktı. Eski kanundaki "Türk vatandaşlığını koruma başvurusu" da artık yapılmıyor.
• Başka bir ülke vatandaşlığını kazanmak Türk vatandaşlığını kaybettirmez.
• Ancak yeni vatandaşlığınızı yetkili makama bildirmeniz gerekir (Kanun md. 44; Yönetmelik md. 81).
• Bildirim üzerine nüfus müdürlüğü, nüfus kaydınızdaki ad, soyadı, doğum tarihi ve cinsiyet bilgisini ABD belgenizle karşılaştırır. Bilgiler uyarsa kaydınıza "çok vatandaşlığa sahip" açıklaması eklenir.
• Bilgiler uyuşmazsa talep reddedilir. ABD'de adınız değiştiyse bunu gösteren belgeyi de getirin; yabancı ad ve soyadınız da kaydınıza işlenir.
• Bildirim yapmazsanız: ABD vatandaşı olarak yaptığınız nüfus olayları (ör. evlilik, doğum) Türkiye'deki nüfus kaydınıza işlenmez.

1. Bağlı olduğunuz temsilciliği bulun. ABD'de yaşıyorsanız oturduğunuz eyaletin bağlı olduğu Büyükelçilik ya da başkonsolosluğa başvurursunuz (liste aşağıda).
2. Randevu alın: konsolosluk.gov.tr üzerinden. Randevu sistemi için bkz. 11.2 Konsolosluk randevusu (konsolosluk.gov.tr) ve e-Devlet.
3. Belgeleri hazırlayın:
   • VAT-12 Çok Vatandaşlık Bildirim Formu (PDF);
   • 2 adet 50x60 mm, beyaz fonlu, biyometrik fotoğraf;
   • nüfus cüzdanı (kimlik kartı) ya da örneği;
   • ABD vatandaşlığını hangi tarihte kazandığınızı gösteren, kimlik bilgilerinizi içeren ve usulüne göre onaylanmış belgenin noter tasdikli Türkçe tercümesi;
   • vatandaşlık sırasında yabancı ad ya da soyad aldıysanız bunu gösteren onaylı belgenin noter tasdikli Türkçe tercümesi.
4. Formu doğru doldurun: elektronik ortamda, büyük harflerle; birden fazla adınız varsa kısaltma yapmadan. Eksik, okunaksız ya da imzasız form işleme alınmaz.
5. Şahsen başvurun. Başvuru şahsen ya da bu iş için verilmiş özel vekâletnameyle yapılır. Posta ile yapılan başvuru kabul edilmez.
6. Çocuklarınız: 18 yaşından küçük çocuklarınızın bildirimini veli olarak siz yaparsınız. VAT-12'de en çok 3 çocuk için yer var; daha fazlası için ikinci form kullanılır.
7. Temsilcilik dosyanızı kayıtlı olduğunuz nüfus müdürlüğüne gönderir; açıklama nüfus kaydınıza orada işlenir.
8. Hangi ABD belgesini (vatandaşlık belgesi ya da ABD pasaportu) ve hangi onay şeklini kabul ettiğini randevudan önce temsilciliğinize sorun. Apostil ve tercüme için bkz. 11.4 Vekâletname, noter işlemleri, apostil.

• Kimlik ve pasaport: Türk vatandaşlığınız sürdüğü için Türk kimlik kartı ve pasaport işlemlerinizi temsilciliklerde yapmaya devam edersiniz. Bkz. 11.1 ABD'deki Türk temsilcilikleri ve görev bölgeleri.
• Askerlik: Çok vatandaşlık askerlik yükümlülüğünü kaldırmaz.
  • ABD'de yapılan askerlik Türkiye'de sayılmaz. Türkiye'nin bu konuda ikili anlaşması yalnız Tunus ve KKTC ile var.
  • Çok vatandaşlar dövizle askerlikte çalışma şartı aranmadan başvurabilir: Türkiye'de geçen süreler hariç en az 3 yıl (1.095 gün) fiilen yurt dışında bulunmak, Millî Savunma Bakanlığı'nın uzaktan eğitimini tamamlamak ve kanundaki döviz tutarını peşin ödemek gerekir.
  • Başvurduğu ülkenin vatandaşı olanların askerliği, başvurmaları hâlinde bir defada, 35 yaşını doldurdukları yılın 31 Aralık'ına kadar ertelenir.
  • Ayrıntı için bkz. 11.5 Askerlik.
• Türkiye'deki seçimler: Türk vatandaşı olarak yurt dışından oy kullanma işlemleri için bkz. 11.7 Yurt dışından oy kullanma.
• ABD vatandaşlığını kaybederseniz: Bunu da VAT-13 formuyla bildirirsiniz; kaydınızdaki çok vatandaşlık açıklaması geçersiz hâle getirilir.

• Şartlar (Kanun md. 25):
  • ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmak;
  • yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanmış olmak ya da kazanacağına ilişkin inandırıcı belirti bulunması;
  • bir suç ya da askerlik hizmeti nedeniyle aranmamak;
  • hakkında mali ya da cezai kısıtlama bulunmamak.
• Belgeler: VAT-9 formu; 2 adet 50x60 mm biyometrik fotoğraf; yabancı vatandaşlığı kazandığınızı gösteren belgenin onaylı örneği.
• Başvuru: temsilciliğe şahsen ya da özel vekâletnameyle; posta ile kabul edilmez.
• Süre: Dışişleri Bakanlığı'na göre işlem 3–6 ay sürebilir. Erkekler çıkma işlemini askerlik yoklamalarını yaptırdıktan sonra yapabilir.
• Sonuç: Çıkma belgesini imzayla teslim aldığınız an Türk vatandaşlığınız sona erer. Nüfus kaydınız kapanır ve o tarihten itibaren yabancı muamelesi görürsünüz.
• Aile: Eşinizin vatandaşlığı etkilenmez. Çocuklarınız ancak sizin talebiniz ve diğer ebeveynin muvafakatiyle (muvafakat yoksa hâkim kararıyla) sizinle birlikte çıkar. Çocuk vatansız kalacaksa çıkma yapılmaz.
• Geri dönüş: Yeniden Türk vatandaşlığına alınma başvurusu her zaman yapılabilir. Askerlik yapmadan çıkanlar yeniden vatandaş olunca askerlik yükümlüsü olur.

• Kimler alır: doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle Türk vatandaşlığını kaybedenler ve üçüncü dereceye kadar altsoyları (çocuk, torun, torun çocuğu).
• Haklar: Türk vatandaşlarına tanınan haklardan aynen yararlanmaya devam edersiniz; Türkiye'de Türk vatandaşı gibi ikamet edebilirsiniz.
• İstisnalar:
  • seçme ve seçilme hakkı yok;
  • muafen araç ya da ev eşyası getirme hakkı yok;
  • askerlik yükümlülüğü yok;
  • kadrolu memur olunamaz; kamuda işçi, geçici ya da sözleşmeli personel olarak çalışılabilir;
  • sosyal güvenlikte kazanılmış haklar saklıdır. Bkz. 11.6 Sosyal güvenlik.
• Başvuru: temsilciliğe talep dilekçesi, 2 fotoğraf ve ABD kimlik belgeniz ya da pasaportunuzla.
• Kimlik numarası: T.C. kimlik numaranız değişmez; kaydınız Mavi Kartlılar Kütüğü'ne taşınır.
• Bildirim yükümlülüğü: Doğum, evlilik, boşanma ve adres değişikliklerini temsilciliğe bildirmeniz gerekir.
• Pratik bilgiler:
  • 12 Nisan 2013'ten sonra düzenlenen Mavi Kartlar noterde kimlik olarak kabul edilir.
  • Soyadı değişikliği nedeniyle kart değiştirilmez; işlemlerde kartla birlikte evlilik cüzdanınızı gösterirsiniz.
  • Konsolosluklarda vekâletname için yalnız yabancı pasaport yetmez; Mavi Kart da istenir.

• Vaşington Büyükelçiliği — Washington DC, Virginia, West Virginia, Maryland
  • Adres: 2525 Massachusetts Avenue, N.W., Washington, D.C. 20008
  • Telefon: +1 202 612 6700; acil durum: +1 202 304 3889
  • E-posta: embassy.washingtondc@mfa.gov.tr · Web: vasington-be.mfa.gov.tr
• New York Başkonsolosluğu — New York, New Jersey, Pennsylvania, Delaware
  • Adres: 821 United Nations Plaza, New York, NY 10017
  • Telefon: +1 212 351 7200; acil durum: +1 646 204 0011
  • E-posta: consulate.newyork@mfa.gov.tr · Web: newyork-bk.mfa.gov.tr
• Şikago Başkonsolosluğu — Illinois, Indiana, Iowa, Kansas, Kentucky, Michigan, Minnesota, Missouri, Nebraska, North Dakota, Ohio, South Dakota, Wisconsin
  • Adres: 455 N. Cityfront Plaza Dr. (NBC Tower), Suite 2900, Chicago, IL 60611
  • Telefon: +1 312 263 0644; acil durum: +1 773 386 3213
  • E-posta: consulate.chicago@mfa.gov.tr · Web: sikago-bk.mfa.gov.tr
• Houston Başkonsolosluğu — Arkansas, Alabama, Louisiana, Mississippi, New Mexico, Oklahoma, Tennessee, Texas
  • Adres: 5333 Westheimer Road, Suite 1050, Houston, TX 77056
  • Telefon: +1 346 439 6560; mesai dışı acil durum: +1 832 774 1861
  • E-posta: consulate.houston@mfa.gov.tr · Web: houston-bk.mfa.gov.tr
• Los Angeles Başkonsolosluğu — Alaska, Arizona, California, Colorado, Hawaii, Idaho, Montana, Nevada, Oregon, Utah, Washington, Wyoming ve Pasifik adaları
  • Adres: 8500 Wilshire Blvd., Suite 900, Beverly Hills, CA 90211
  • Telefon: +1 424 313 8800; acil durum: +1 310 779 3288
  • E-posta: consulate.losangeles@mfa.gov.tr · Web: losangeles-bk.mfa.gov.tr
• Boston Başkonsolosluğu — Massachusetts, Maine, New Hampshire, Rhode Island, Vermont, Connecticut
  • Adres: 31 Saint James Avenue, Suite 840, Boston, MA 02116
  • Telefon: +1 857 250 4700; acil durum: +1 857 207 9284
  • E-posta: consulate.boston@mfa.gov.tr · Web: boston-bk.mfa.gov.tr
• Miami Başkonsolosluğu — Florida, Georgia, North Carolina, South Carolina, Puerto Rico
  • Adres: 80 SW 8th Street, Suite 2700, Miami, FL 33130
  • Telefon: +1 786 655 0315; acil durum: +1 305 646 8208
  • E-posta: consulate.miami@mfa.gov.tr · Web: miami-bk.mfa.gov.tr
• Konsolosluk Çağrı Merkezi (7/24): ABD'den +1 888 566 7656 · Türkiye'den +90 312 292 29 29
• Fahri konsolosluklar ve ayrıntılı görev bölgeleri için bkz. 11.1 ABD'deki Türk temsilcilikleri ve görev bölgeleri.

• ABD vatandaşı olunca Türk vatandaşlığının kendiliğinden bittiğini sanmak.
• Çok vatandaşlık bildirimini hiç yapmamak; sonra ABD'de yapılan evliliğin ya da doğumun nüfusa işlenmediğini görmek.
• Başvuruyu posta ile göndermeye çalışmak.
• ABD belgesindeki adla Türk nüfus kaydındaki adın farklı olduğunu belgelememek.
• Türkiye'ye seyahatte yalnız Türk pasaportuyla ABD'den çıkmaya ya da ABD'ye dönmeye çalışmak.
• Çok vatandaşlığın askerliği kaldırdığını düşünmek.
• Mavi Kart'ın getirdiği hak kayıplarını bilmeden çıkma izni istemek.

• ABD vatandaşı olmak için Türkiye'den izin almam gerekir mi? Hayır. 5901 sayılı Kanun'la önceden izin uygulaması kalktı. Yalnız bildirim yapmanız gerekir.
• Bildirimi yapmazsam Türk vatandaşlığım düşer mi? Hayır. Ancak ABD vatandaşı olarak yaptığınız nüfus olayları Türkiye'deki kaydınıza işlenmez.
• Bildirimi postayla yapabilir miyim? Hayır. Şahsen ya da özel vekâletnameyle yapılır.
• Türk kimlik kartım ve pasaportum geçerli kalır mı? Türk vatandaşlığınız sürdüğü için Türk belgeleriniz için temsilciliklere başvurmaya devam edersiniz.
• Türkiye'ye hangi pasaportla gideyim? ABD'den çıkışta ve dönüşte ABD pasaportu zorunludur. Türkiye kendi vatandaşından Türk belgesini isteyebilir; iki belgenizi de geçerli tutun.
• Mavi Kart'la Türkiye'de ev alabilir, çalışabilir miyim? Mavi Kart sahipleri, Kanun'daki istisnalar dışında Türk vatandaşlarının haklarından aynen yararlanır.
• Çocuğum ABD'de doğdu. Onun için de bildirim gerekir mi? Çocuğun doğumunu Türk nüfusuna kaydettirirsiniz. Bkz. 8.3 Çocuğun Türk nüfusuna kaydı ve kimlik/pasaport işlemleri (konsolosluk).

• VAT-12 Çok Vatandaşlık Bildirim Formu (PDF) · Başvuru yeri ve belgeler (PDF)
• VAT-13 Çok vatandaşlık açıklamasının iptali formu (PDF)
• VAT-9 Türk vatandaşlığından çıkma izni formu (PDF) · Başvuru yeri ve belgeler (PDF)
• NVİ – Çok vatandaşlık · NVİ – Mavi Kart
• 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu
• Konsolosluk randevusu (konsolosluk.gov.tr) · Konsolosluk sık sorulan sorular
• ABD Dışişleri – Çifte vatandaşlık
• İlgili: 4.4 Yemin töreni ve sonrası · 11.5 Askerlik · 8.4 Çifte vatandaş çocuk