Yatırımcı ve tüccar (E-2 / E-1)

Bu sayfa ABD'de şirket kuran ya da satın alan Türk yatırımcılar, ABD ile ticaret yapan Türk tüccarlar ve bu şirketlerde çalışacak Türk çalışanlar içindir. Türkiye, ABD ile ticaret anlaşması olan ülkelerdendir; bu yüzden Türk vatandaşları E-1 ve E-2 vizesi alabilir. Bu vizeler İstanbul Başkonsolosluğu'ndaki E vizesi biriminde, belgeler önceden e-postayla gönderilerek işlenir. Aşağıda şartlar, adım adım başvuru, istenen 7 bölümlük dosya, süreler ve indirilebilir formlar var.

• Türkiye E-1 (tüccar) için 15 Şubat 1933'ten, E-2 (yatırımcı) için 18 Mayıs 1990'dan beri anlaşmalı ülkedir.
• Vize 60 ay geçerli ve çok girişli verilir. Türk vatandaşları vize düzenleme ücreti ödemez. Bkz. 1.5 Vize geçerlilik süreleri.
• Vize başvuru ücreti 315 $. Bkz. 1.4 Ücretler.
• Ana başvurucu Türk vatandaşı olmalı. Eş ve çocukların Türk vatandaşı olması gerekmez.
• E statüsü geçicidir. Statü bitince ABD'den ayrılma niyetinizi korumanız gerekir. Yatırımla green card için bkz. 3.5.

• Anlaşmalı ülke vatandaşı olmak.
• ABD'de gerçek, faal ve kâr amaçlı bir işletmeye önemli miktarda sermaye yatırmış olmak ya da yatırım sürecinde olmak.
• Para risk altında ve işletmeye geri alınamaz biçimde bağlanmış olmalı. İşletme batarsa kaybedilebilmeli. Bankada bekleyen, geri çekilebilir para genellikle yatırım sayılmaz.
• Paranın suç gelirinden olmadığı gösterilmeli.
• İşletmeyi geliştirmek ve yönetmek için gelmek. Kanıtı, işletmenin en az %50'sine sahip olmak ya da yönetim kontrolünü elinde tutmaktır.
• "Önemli yatırım" için sabit tutar yok. Yatırım, işletmeyi kurmanın ya da satın almanın toplam maliyetine göre değerlendirilir. İşletme ne kadar ucuzsa yatırımın toplam maliyete oranı o kadar yüksek olmalı.
• Marjinal işletme olmamalı. İşletme, yatırımcı ve ailesinin asgari geçiminden fazlasını kazandırabilmeli. Yeni işletmede bu kapasitenin 5 yıl içinde oluşması beklenir.

• ABD'deki şirketin en az %50'si Türk vatandaşlarına ait olmalı.
• Ticaret: mal, hizmet, uluslararası bankacılık, sigorta, taşımacılık, turizm ve teknoloji alışverişi sayılır.
• Önemli ticaret: zamana yayılan çok sayıda işlemle sürekli bir ticaret akışı. İşlem başına asgari tutar yoktur; sayı ve değer birlikte değerlendirilir.
• Ağırlıklı ticaret: şirketin uluslararası ticaretinin %50'sinden fazlası ABD ile Türkiye arasında olmalı.
• Ticaret başvuru sırasında fiilen yapılıyor olmalı; planlanan ticaret yetmez.

• Yatırımcıyla ya da tüccarla aynı vatandaşlıkta olmalı: Türk şirketine Türk çalışan.
• Üst düzey yönetici ya da denetçi olmalı. Değilse işletmenin verimli işlemesi için zorunlu özel niteliklere sahip olmalı.
• Yabancı dil ve kültür bilgisi tek başına özel nitelik sayılmaz.
• İşveren bir şirketse, şirketin en az %50'si E statüsündeki ya da E statüsüne uygun Türk vatandaşlarına ait olmalı.
• E çalışanı, şartlar korunursa şirketin ana şirketinde ya da bağlı şirketlerinde de çalışabilir.

1. Şirketi kurun ya da satın alın. Şirket türü, EIN ve banka hesabı için bkz. 14.2 Kuruluş adımları ve 14.3 EIN.
2. Her başvurucu DS-160 doldurur (eş ve çocuklar dahil).
3. Ücreti ödeyip randevunuzu kendiniz alın. E vizesi başvurucuları ve aile üyeleri randevuyu normal vize sisteminden alır.
4. E vizesi biriminden haber bekleyin. Randevudan sonra birim size ulaşır ve belgeleri ister.
5. Belgeleri yalnız istendiğinde gönderin: EVisasIstanbul@state.gov adresine, aşağıdaki 7 bölüm hâlinde.
6. Mülakata gidin. Parmak izleriniz alınır. Ek işlem gerekirse konsolosluk bildirir.
7. Vize çıkınca seyahat edin. Girişte CBP size en fazla 2 yıllık kalış verir.

• Bölüm A – İçindekiler.
• Bölüm B – Formlar:
  • yalnız ana başvurucu için imzalı ve tarihli DS-156E; her bölüm eksiksiz doldurulmalı
  • ana başvurucunun, statü bitince ABD'den ayrılacağına dair imzalı beyanı
• Bölüm C – Başvurucu bilgileri:
  • herkesin DS-160 onay sayfası
  • avukat varsa G-28 formu
  • en az 6 ay geçerli pasaportun kimlik sayfası
  • aile bağını ve medeni hâli gösteren vukuatlı nüfus kayıt örneği
• Bölüm D – Ön yazı ve iş planı:
  • şirketi, pozisyonu ve başvurucuyu anlatan ön yazı
  • şirket 5 yıldan yeniyse sonraki 5 yılın kâr-zarar tahminli iş planı
  • son 2 yılın ABD kurumlar vergisi beyannameleri ve bu yılın kâr-zarar tablosu (varsa)
  • W-2 ve W-4 formları, maaş bordrosu ve çalışan listesi
• Bölüm E – Sahiplik: hisse belgeleri; birden çok ortak ya da ara şirket varsa isimli sahiplik şeması ve her halkanın tescil belgesi. En az %50 Türk sahipliği gösterilmeli.
• Bölüm F – Ticaret ya da yatırım kanıtı:
  • E-1: son 24 ayın bütün sevkiyatlarının tarih, menşe ülke ve tutarlı listesi. Yılda 15'ten fazla sevkiyat varsa örnekler yeter; 15 ya da daha azsa hepsinin belgesi verilir. Her sevkiyat için fatura ve ödeme, çeki listesi, konşimento, gümrük belgeleri ve şirket banka dökümü.
  • E-2: ilk sermayenin ve kaynağının kanıtı; bütün harcamaların tarih sırasıyla listesi; büyük harcamaların sözleşme, kira, fatura belgeleri ve bunlarla eşleşen şirket banka dökümleri. Paranın yolu kolayca izlenemezse dosya iade edilebilir.
• Bölüm G – Mesleki nitelikler: özgeçmiş, diplomalar, sertifikalar ve önceki işverenlerin yazıları.

• İlk girişte en fazla 2 yıl verilir. Uzatmalar 2'şer yıl ve sayı sınırı yoktur.
• Yurt dışından her dönüşte genellikle yeniden 2 yıl verilir. Aile üyeleri sizinle birlikte girmediyse bu yeni süre onlara uygulanmaz; kendi I-94 tarihlerini ayrıca takip etmeleri gerekir.
• Yalnız onaylanan faaliyette çalışılır.
• Esaslı değişiklik (birleşme, satın alma, bölüm satışı gibi) olursa USCIS'e yeni I-129 verilir. Esaslı olmayan değişiklik için başvuru gerekmez. Emin değilseniz I-129 ile görüş isteyebilirsiniz.

• Eş ve 21 yaş altı bekâr çocuklar bağımlı E statüsü alır ve genellikle ana başvurucuyla aynı süreyi alır.
• Eşler statüleri gereği çalışabilir. I-94'teki "E-1S" ya da "E-2S" kaydı çalışma izni belgesi sayılır (30 Ocak 2022'den beri). İsterlerse ücretli Form I-765 ile çalışma kartı da alabilirler.
• Çocuklar statü değiştirmeden okula gidebilir. 21 yaşını dolduran çocuğun bağımlı statüsü biter.
• ABD'deki aile üyeleri uzatmayı tek bir Form I-539 ile ister: 470 $ (kâğıt) ya da 420 $ (çevrim içi).

• Geçerli bir statüdeyken USCIS'e Form I-129 ve E-1/E-2 eki ile başvurulur. Çalışan için işveren başvurur.
• Ücret: 1.015 $ (kâğıt) ya da 965 $ (çevrim içi); küçük işveren 510 $. Ayrıca 600 $ sığınma programı ücreti (küçük işveren 300 $).
• Hızlandırılmış işlem 2.965 $; karar 15 iş günü içinde.
• Bu statü yalnız ABD'de kaldıkça geçerlidir. Yurt dışına çıkınca dönmek için E vizesi gerekir. Başvuru, ilk kez başvuranlarla aynı yoldan İstanbul'a yapılır.

• ABD Başkonsolosluğu İstanbul – E vizesi birimi — Türkiye'deki bütün E-1 ve E-2 başvuruları
  • Adres: Poligon Mahallesi, Sarıyer Caddesi No: 75, 34460 İstinye / İstanbul
  • Telefon: +90 212 335 90 00
  • E-posta (yalnız istendiğinde belge göndermek için): EVisasIstanbul@state.gov
• Vize Bilgi Hattı (randevu): Türkiye'den +90 850 390 1950, ABD'den +1 313 572 0883.
• İstanbul soru formu: başvuru soruları için.
• USCIS İletişim Merkezi (ABD içinden geçiş ve uzatma): +1 800 375 5283; pazartesi–cuma, ABD Doğu saatiyle 08.00–20.00.

• Belgeleri E vizesi birimi istemeden göndermek.
• Zip dosyası, paylaşım linki ya da taranmış ama metni okunamayan PDF göndermek.
• Yatırım parasını yalnız banka hesabında bekletmek. Harcanmamış, geri alınabilir para genellikle yatırım sayılmaz.
• Paranın Türkiye'den ABD şirketine geçişini banka dökümleriyle adım adım göstermemek.
• E-1'de ticaretin yarıdan fazlasının ABD–Türkiye arasında olduğunu belgelememek.
• ABD içinden E-2'ye geçtikten sonra yurt dışına çıkıp vize almadan dönmeye çalışmak.
• Ön yazıda Dışişleri'nin iç yönetmeliğine (FAM) atıf yapmak; konsolosluk bunu istemiyor.

• E-2 için en az ne kadar yatırım gerekir? Sabit tutar yok. Yatırım, işletmenin toplam maliyetine oranla önemli olmalı ve işletmeyi yürütmeye yetmeli.
• Eşim çalışabilir mi? Evet. E eşleri statüleri gereği çalışabilir; I-94'teki E-1S ya da E-2S kaydı yeterlidir.
• Ticaret şirketim Türkiye'de kurulu; E-1 başvurusu yapabilir miyim? Konsolosluk, ABD dışında kurulu şirketler için de belge istiyor: sahiplik şeması ve şirketin kurulduğu yerden alınmış tescil belgesi. Şirketin en az %50'si Türk vatandaşlarına ait olmalı ve ticaret şartları sağlanmalı.
• Kaç kez uzatabilirim? Sınır yok. Ama her seferinde şartları ve ayrılma niyetini korumanız gerekir.
• Başka bir işte çalışabilir miyim? Hayır. Yalnız onaylanan faaliyette çalışılır.
• Vergi mükellefi olur muyum? ABD'de yaşamaya başlayınca vergi mukimi sayılabilirsiniz. Bkz. 15.1 Vergi mukimliği.

• DS-156E formu (PDF)
• DS-160 formu · Randevu sistemi (ustraveldocs)
• Form I-129 (PDF) · Form I-129 talimatı (PDF)
• Form I-539 (PDF) (aile üyelerinin uzatması)
• USCIS ücret tablosu G-1055 (PDF)
• Dışişleri yönetmeliği 9 FAM 402.9 – E vizeleri
• Anlaşmalı ülkeler listesi
• Büyükelçilik – E vizesi sayfası
• Şirket kurma: 14.1 Şirket türleri · 14.6 Ücretsiz resmî destek