Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ), Kaliforniya’da yaklaşık iki yıldır ICE gözetiminde tutulan Afgan gazeteci Şaban Ali Rafat’ın derhal ve koşulsuz olarak serbest bırakılması çağrısında bulundu.
Basın özgürlüğü grubu, 13 Kasım’da New York’ta yaptığı açıklamada Rafat’ın iltica talebinde bulunmak üzere ABD’ye girmeye çalıştığı 21 Ocak 2025’te gözaltına alındığını söyledi. Avukatı David Tarr’a göre Rafat şimdi Afganistan’a sınır dışı edilme riskiyle karşı karşıya. CPJ ayrıca ABD makamlarından, Rafat’a iltica başvurusunun esasına ilişkin duruşmaya tam erişim sağlanmasını istiyor.
“Kaçtığı zulmedenlerin ellerine teslim edilecek”
“Rafat, Taliban’ın hayatını riske atmadan gazeteci olarak çalışmasını imkânsız hale getirmesi nedeniyle Afganistan’dan kaçtı. Onu şimdi sınır dışı etmek, doğrudan kaçtığı zulmedenlerin ellerine teslim etmek anlamına gelir,” dedi CPJ’nin Amerika kıtası bölgesel program direktörü Jose Zamora. “Uzun süreli gözaltı, ABD’nin basın özgürlüğü ve insan haklarına yönelik taahhütlerine ihanettir.”
CPJ, Rafat’ın iltica başvurusunun durumuna ilişkin güncelleme talebiyle İç Güvenlik Bakanlığı ve ICE’ye gönderdiği e-postalara hemen yanıt alamadığını belirtti.

Taliban’ın Ağustos 2021’de yeniden iktidara gelmesinden önce Rafat, devlet destekli Maaref TV’de yapımcı ve muhabir olarak, Kabil Üniversitesi’nde ise kıdemli medya görevlisi olarak çalıştı. Rafat, üniversiteye yönelik Kasım 2020’deki ölümcül saldırıyı ve Afganistan’daki etnik ve dini azınlık olan Hazara toplumunun karşı karşıya bulunduğu sorunları kapsamlı biçimde haberleştirdi.
Mahkeme, gözaltını makul bulmadı
Afgan yayın kuruluşu Khaama Press, mahkeme kayıtlarına dayanarak, bir ABD sulh hâkiminin 6 Kasım’da Rafat’ın habeas corpus başvurusunun kabul edilmesini ve gözetim altında serbest bırakılmasını tavsiye ettiğini bildirdi. Hâkim, Rafat’ın gözaltında tutulmaya devam edilmesini makul bulmadı. Tavsiye kararı bölge hâkimine gönderildi ve henüz nihai bir tahliye kararı çıkmadı.
Aynı habere göre İşkenceye Karşı Sözleşme kapsamında yapılan incelemede, Rafat’ın Afganistan’a gönderilmesi halinde işkence görmesinin olasılığının görmemesinden daha yüksek olduğu sonucuna varıldı.
CPJ, Taliban yönetimi altında Hazara ve Şii medyasının giderek artan baskıyla karşı karşıya kaldığını söyledi. Khaama Press, Taliban’ın 2026’da bu topluluklara hizmet veren Tamadon TV, Rah-e-Farda TV ve Afghan Voice Agency adlı üç kuruluşu kapattığını ve bazı üst düzey çalışanlarını gözaltına aldığını bildirdi.
Dava, ABD’de yaşayan Afganların sınır dışı edilmesine yönelik yönetim adımlarının Kongre ve savunma grupları tarafından giderek daha fazla mercek altına alındığı bir dönemde gündeme geldi.
Kaynaklar: Gazetecileri Koruma Komitesi, Khaama Press. Fotoğraflar: ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza birimi (kamu malı); Kabil Üniversitesi kütüphanesi, Wikimedia Commons.