Bu sözlük, ABD'deki göçmenlik, vergi, sağlık ve günlük işlerde karşınıza çıkan İngilizce terimleri Türkçe karşılıklarıyla açıklar. Terimler, resmî belgelerde gördüğünüz İngilizce adlarına göre alfabetik sıralıdır; rakamla başlayanlar en sondadır. Kurum adları ve telefonları için bkz. 13.2 Resmî kurumlar ve linkleri.
A
- A-Number (Alien Registration Number) — yabancı kayıt numarası
- İç Güvenlik Bakanlığı'nın (DHS) bir yabancıya verdiği 7, 8 ya da 9 haneli tekil numaradır.
- Accredited representative — akredite temsilci
- BIA'nın tanıdığı bir kuruluşa bağlı olup göçmenlik işlerinde temsil yetkisi olan ve yalnız çok düşük ücret alabilen kişidir.
- Adjustment of status — statü değişimi (ABD içinden green card)
- ABD'de bulunan kişinin, ülkesine dönüp vize işlemi yapmadan green card'a başvurmasıdır (Form I-485); bkz. 3.8.
- Admission — kabul (ABD'ye giriş)
- Bir göçmenlik memurunun kontrolünden sonra ABD'ye yasal giriştir; izni CBP memuru verir.
- Advance parole — seyahat izni
- Bekleyen başvurusu olan kişinin vize almadan ABD'ye dönebilmesini sağlayan belgedir; çoğu durumda ABD'den çıkmadan önce alınmalıdır.
- Affidavit of support (Form I-864) — mali sponsorluk taahhüdü
- Göçmenin geçimini üstlendiğinizi gösteren, hukuken bağlayıcı belgedir; yükümlülük genellikle göçmen vatandaş olunca ya da yaklaşık 10 yıl çalışınca biter.
- Asylee — sığınma hakkı tanınmış kişi
- Zulüm ya da haklı bir zulüm korkusu nedeniyle ülkesine dönemeyen ve ABD'de ya da giriş noktasında sığınma alan kişidir; bkz. 12.4.
B–C
- Beneficiary — lehdar
- Adına bir yakını ya da işvereni tarafından dilekçe verilen ya da kendi adına başvuran yabancıdır.
- BIA (Board of Immigration Appeals) — Göçmenlik Temyiz Kurulu
- EOIR'a bağlı olup göçmenlik hâkimlerinin kararlarının çoğunu inceleyen kuruldur.
- Biometrics — biyometri
- Kimlik tespiti için parmak izi, fotoğraf ve imza alınmasıdır.
- Civil surgeon — USCIS yetkili doktoru
- ABD'de göçmenlik sağlık muayenesini yapmaya USCIS'in yetkilendirdiği doktordur; başka doktorun yaptığı muayene geçersizdir.
- Coinsurance — yüzdelik katılım payı
- Muafiyeti ödedikten sonra kapsanan bir sağlık hizmetinin bedelinden ödediğiniz yüzdedir (ör. %20).
- Conditional resident — şartlı daimi oturum sahibi
- Green card'ı 2 yıllık şartla verilen kişidir; şartın kaldırılmasını 2. yıl dolmadan istemelidir; bkz. 3.10.
- Continuous residence — kesintisiz ikamet
- Green card sahibinin ABD'de daimi evini sürdürdüğü süredir ve vatandaşlık şartlarındandır.
- Copayment (copay) — sabit katkı payı
- Kapsanan bir sağlık hizmeti için ödediğiniz sabit tutardır (ör. 30 dolar).
- CPT (Curricular Practical Training) — müfredata bağlı uygulamalı eğitim
- Öğrencinin okulun işverenle anlaşması kapsamında yaptığı zorunlu staj ya da ücretli çalışmadır.
- Credit report — kredi raporu
- Kredi geçmişinizi gösteren rapordur; üç büronun raporunu AnnualCreditReport.com'dan ücretsiz alırsınız.
- Credit score — kredi notu
- Kredi raporunuzdaki bilgilere dayanarak borcu zamanında ödeme ihtimalinizi tahmin eden puandır; bkz. 10.2.
- Current ("C") — sırası gelmiş
- Vize Bülteni'nde tarih yerine "C" yazması, o kategoride bütün öncelik tarihlerinin işleme alınabileceğini gösterir.
D–E
- D/S (Duration of Status) — statü süresince kalış
- F ve J gibi statülerde tarih yerine "statü korundukça kalış" anlamına gelen I-94 kaydıdır; bunu kaldıran 2026 kuralının yürürlüğü 14 Eylül 2026'da mahkemece ertelendi.
- Deductible — muafiyet (yıllık kendi payınız)
- Sigortanız ödemeye başlamadan önce kapsanan sağlık hizmetleri için kendinizin ödediği tutardır; bkz. 9.1.
- Deportation / removal — sınır dışı etme
- Göçmenlik yasasını ihlal ettiği bulunan yabancının ABD'den çıkarılmasıdır; 1997'den beri "removal" denir; bkz. 12.3.
- DS-160 / DS-260 — geçici vize / göçmen vizesi başvuru formu
- Dışişleri Bakanlığı'nın internetten doldurulan vize formlarıdır: DS-160 geçici vize, DS-260 göçmen vizesi içindir; bkz. 1.3.
- DS-2019 — J-1 uygunluk belgesi
- Program sponsorunun SEVIS üzerinden düzenlediği ve J-1 vize başvurusunda gereken belgedir.
- EAD (Employment Authorization Document) — çalışma izni kartı
- USCIS'in Form I-766 olarak verdiği, ABD'de çalışma izniniz olduğunu gösteren fotoğraflı karttır; bkz. 5.2.
- EIN (Employer Identification Number) — işveren vergi numarası
- İşletmeler ve kuruluşlar için IRS'in ücretsiz verdiği federal vergi numarasıdır; bkz. 14.3.
- EMTALA — acil tedavi yasası
- Medicare'e katılan ve acil servisi olan hastanelerin ödeme gücüne bakmadan acil durumda muayene yapmasını zorunlu kılan 1986 tarihli yasadır.
- ESTA / Visa Waiver Program — elektronik seyahat izni / Vize Muafiyet Programı
- Programdaki ülkelerin vatandaşlarına 90 güne kadar vizesiz seyahat imkânı veren sistemdir; Türkiye bu programda değildir.
- E-Verify — çalışma uygunluğu doğrulama sistemi
- İşverenin, çalışanın Form I-9 bilgilerini SSA ve DHS kayıtlarıyla karşılaştırdığı internet sistemidir.
F–H
- FBAR — yurt dışı hesap bildirimi
- Yurt dışı hesaplarının toplamı yıl içinde herhangi bir anda 10.000 doları aşan ABD'li kişilerin verdiği bildirimdir; bkz. 15.6.
- FICA — Sosyal Güvenlik ve Medicare primi
- Ücretten kesilen primdir; 2026'da çalışan ve işveren ayrı ayrı Sosyal Güvenlik için %6,2, Medicare için %1,45 öder; bkz. 17.2.
- Final action date — nihai işlem tarihi
- Vize Bülteni'nde, öncelik tarihi bu tarihten önce olanların vize mülakatına çağrılabileceğini gösteren tarihtir; bkz. 3.3.
- Good moral character — iyi ahlak şartı
- Vatandaşlık başvurusundan önceki 5 yıl (ABD vatandaşıyla evlilerde 3 yıl) boyunca aranan şarttır.
- Green card (Form I-551) / LPR — daimi oturma kartı / daimi oturum sahibi
- ABD'de kalıcı olarak yaşama ve çalışma hakkını gösteren karttır; çoğu 10 yıl, şartlı olanlar 2 yıl geçerlidir; bkz. 3.1.
- HMO / PPO — sağlık planı türleri
- HMO genellikle yalnız plana bağlı doktorları karşılar; PPO'da ağ dışı doktora da gidebilirsiniz ama daha çok ödersiniz.
I
- I-9 — çalışma uygunluğu formu
- İşverenin, vatandaşlar dahil işe aldığı herkesin kimliğini ve çalışma iznini doğruladığı formdur; bkz. 5.4.
- I-20 — öğrenci uygunluk belgesi
- Okulun SEVIS üzerinden düzenlediği ve F-1 ya da M-1 vizesi için gereken belgedir; bkz. 6.3.
- I-94 (Arrival/Departure Record) — giriş-çıkış kaydı
- CBP'nin girişte oluşturduğu ve giriş sınıfınızı ile kalış bitiş tarihinizi gösteren kayıttır; bkz. 1.9.
- Immediate relative — yakın akraba
- ABD vatandaşının eşi, 21 yaşından küçük bekâr çocuğu ve vatandaş 21 yaşını doldurmuşsa anne-babasıdır; bu kategoride sayı sınırı yoktur.
- ITIN (Individual Taxpayer Identification Number) — bireysel vergi kimlik numarası
- SSN alamayan ama federal vergi için numaraya ihtiyacı olanlara IRS'in verdiği 9 haneli numaradır; bkz. 15.2.
L–N
- Labor certification (PERM) — işgücü sertifikası
- İş yoluyla green card'da işverenin Çalışma Bakanlığı'ndan aldığı onaydır; bkz. 3.4.
- Medicaid — düşük gelirlilere sağlık sigortası
- Bazı düşük gelirlilere, hamilelere, yaşlılara ve engellilere ücretsiz ya da ucuz sağlık sigortası veren programdır; bkz. 16.3.
- Medicare — federal sağlık sigortası
- 65 yaş ve üstündekilere ve bazı engellilere yönelik federal sağlık sigortasıdır; bkz. 17.6.
- Minimum wage / overtime — asgari ücret / fazla mesai
- Federal asgari ücret saatte 7,25 dolardır; haftada 40 saati aşan çalışmaya en az 1,5 kat ücret ödenir; bkz. 5.5.
- National Visa Center (NVC) — Ulusal Vize Merkezi
- Onaylanan göçmen vizesi dilekçelerinin ön işlemlerini yapan ve ücretleri toplayan, New Hampshire'daki Dışişleri birimidir.
- Naturalization — vatandaşlığa geçiş
- ABD dışında doğan birinin kendi isteğiyle ABD vatandaşı olmasıdır (Form N-400); bkz. 4.1.
- Nonimmigrant — geçici (göçmen olmayan) statü sahibi
- Belirli bir amaçla, belirli bir süre için ABD'ye kabul edilen yabancıdır.
- Notary public / "notario" — noter
- ABD'de noter yalnız imza tanıklığı yapar ve yemin ettirir; göçmenlik konusunda hukuki hizmet veremez; bkz. 12.6.
O–P
- Open enrollment period — açık kayıt dönemi
- Sağlık sigortası pazarından (Marketplace) plan alınabilen yıllık dönemdir; bkz. 9.3.
- OPT (Optional Practical Training) — isteğe bağlı uygulamalı eğitim
- F-1 öğrencisinin bölümüyle doğrudan ilgili geçici çalışmasıdır; en çok 12 aylık çalışma izni verilir; bkz. 2.2.
- Out-of-pocket maximum — yıllık azami cepten ödeme
- Bir plan yılında kapsanan hizmetler için ödeyeceğiniz en yüksek tutardır.
- Overstay — süre aşımı
- I-94'te izin verilen süreden uzun kalmaktır ve ileride vize almanızı engelleyebilir; bkz. 2.9.
- Panel physician — panel doktoru
- Göçmen vizesi sağlık muayenesini yurt dışında yapmak üzere ABD temsilciliğinin seçtiği doktordur; bkz. 3.9.
- Parole — şartlı giriş izni
- İnsani sebeplerle ya da önemli kamu yararı için tanınan ve "kabul" (admission) sayılmayan izinle ABD'de bulunmaktır.
- Petitioner — dilekçe sahibi
- Göçmenlik dilekçesini veren ABD vatandaşı, green card sahibi ya da işverendir.
- Premium — prim
- Sağlık sigortası için her ay ödediğiniz tutardır.
- Prior authorization — ön onay
- Sigortanın bir tedaviyi, ilacı ya da tıbbi cihazı önceden "gerekli" diye onaylamasıdır; acil durumlar hariç bazı hizmetlerde istenir.
- Priority date — öncelik tarihi
- Göçmen vizesinde sıranızı belirleyen tarihtir; aile yoluyla başvurularda dilekçenin verildiği gündür; bkz. 3.3.
- Public charge — kamu yükü
- İleride devlet yardımına muhtaç olacağı düşünülen kişinin green card ya da vize almasını engelleyebilen değerlendirmedir; bkz. 16.5.
R–S
- REAL ID — REAL ID uyumlu kimlik
- Mayıs 2025'ten beri iç hat uçuşlarında ve bazı federal binalarda istenen kimlik standardıdır; pasaport da kabul edilir.
- Receipt number — başvuru takip numarası
- USCIS'in her başvuruya verdiği, 3 harf ve 10 rakamdan oluşan 13 karakterlik numaradır.
- Re-entry permit — yeniden giriş izni
- 1 yıl ya da daha uzun yurt dışında kalacak green card sahiplerinin gitmeden önce Form I-131 ile aldığı belgedir; bkz. 3.11.
- Refugee — mülteci
- Ülkesi dışındayken zulüm ya da haklı bir zulüm korkusu nedeniyle ülkesine dönemeyen kişidir.
- Request for Evidence (RFE) — ek belge talebi
- Belge eksik ya da geçersizse veya memurun karar için daha fazla bilgiye ihtiyacı varsa USCIS'in gönderdiği yazıdır.
- Selective Service — askerî kayıt sistemi
- 18–25 yaşındaki erkek ABD vatandaşlarının ve erkek göçmenlerin neredeyse tamamının kaydolmak zorunda olduğu sistemdir; bkz. 8.5.
- SEVIS — öğrenci ve değişim ziyaretçisi bilgi sistemi
- F, M ve J vizelilerin bilgilerinin tutulduğu İç Güvenlik Bakanlığı veri tabanıdır.
- Special enrollment period — özel kayıt dönemi
- Evlilik, doğum, taşınma ya da sigorta kaybı gibi olaylardan sonra açık kayıt dışında sigortaya kaydolabildiğiniz dönemdir; genellikle 60 gündür.
- SSN (Social Security Number) — Sosyal Güvenlik Numarası
- Çalışmak için gereken, kazancınızı ve emeklilik haklarınızı kaydeden numaradır; bkz. 5.3.
- Substantial presence test — fiziksel bulunma testi
- Bu yıl en az 31 gün ve üç yıllık hesapla en az 183 gün ABD'de bulunanların vergide yerleşik sayılmasıdır; bkz. 15.1.
U–W
- Unlawful presence — kaçak kalış
- İzinsiz girişten ya da izinli kalış süresi bittikten sonra ABD'de geçen süredir; 180 günü aşarsa çıkışta 3 ya da 10 yıllık yasak doğabilir; bkz. 12.2.
- Urgent care — acil bakım merkezi
- Hemen bakılması gereken ama acil servis gerektirmeyen hastalık ve yaralanmalar için gidilen yerdir; bkz. 9.4.
- Visa — vize
- Belirli bir sınıfta ABD'ye giriş istemenizi sağlar ama giriş hakkı vermez; kalışınıza girişte CBP karar verir.
- Visa Bulletin — Vize Bülteni
- Göçmen vizesi numaralarının hangi öncelik tarihine kadar kullanılabileceğini her ay gösteren Dışişleri yayınıdır.
- W-2 / W-4 — ücret bildirimi / stopaj formu
- W-2 işverenin verdiği yıllık ücret ve kesinti belgesidir; W-4 ise doğru vergi kesilsin diye çalışanın işverene verdiği formdur.
- Willful misrepresentation — kasıtlı yanlış beyan
- Gerçeğe aykırı olduğunu bilerek beyanda bulunmaktır; vize ve giriş için engel oluşturabilir.
Rakamla başlayanlar
- 214(b) — göçmen niyeti gerekçesiyle ret
- Geçici vize için şartları karşılamadığınız ya da göçmen olmadığınızı ispatlayamadığınız anlamına gelir; itiraz yolu yoktur, yeniden başvurulabilir; bkz. 1.7.
- 221(g) — eksik belge nedeniyle ret
- Konsolosluk memurunun karar için gereken bilginin tamamına sahip olmadığı anlamına gelir; eksik belge 1 yıl içinde verilirse yeniden ücret ödenmez.
- 1040-NR — mukim olmayan yabancı beyannamesi
- Vergide yerleşik sayılmayan yabancıların (nonresident alien) federal gelir vergisi beyannamesidir; bkz. 15.3.
Kaynaklar
- USCIS sözlüğü
- Dışişleri vize sözlüğü
- Muafiyet
- FTC – Ücretsiz kredi raporu
- CFPB – Kredi notu
- USCIS I-539
- IRS – EIN
- CMS – EMTALA
- Vize Muafiyet Programı
- FinCEN – FBAR
- IRS – Konu 751
- USCIS vatandaşlık şartları
- HMO
- PPO
- USCIS – Form I-9
- IRS – ITIN
- Medicaid
- Medicare
- DOL asgari ücret
- DOL fazla mesai
- Açık kayıt
- Azami ödeme
- Prim
- Ön onay
- USCIS – OPT
- USCIS kamu yükü
- TSA – REAL ID
- Selective Service
- SSA (PDF)
- Özel kayıt dönemi
- IRS bulunma testi
- USCIS kaçak kalış
- Acil bakım
- IRS – Form W-2
- IRS – Form W-4
- Dışişleri vize retleri
- IRS – Form 1040-NR
Sayfa geçmişi
- İçerik resmî kaynaklardan derlendi ve yayımlandı.
İşletmeler sitenin İşletmeler bölümünden gelir; rehberin tavsiyesi değildir. Bu içerik genel bilgilendirmedir, hukuki tavsiye değildir.
Bu sayfada hata mı var?
Eskimiş ya da hatalı bir bilgi gördüyseniz yazın; editörlerimiz kontrol etsin.